| ॐ श्री परमात्मने नमः अथ सप्तदशोऽध्यायः श्रद्धात्रयविभाग योगः॥ | ఓం శ్రీ పరమాత్మనే నమః అథ సప్తదశోధ్యాయః శ్రద్ధాత్రయ విభాగ యోగః॥ |
Om Shri Paramatmane Namaha
The Yoga of the Threefold Division of Faith
Thus begins Chapter Seventeen: Śraddhātraya Vibhāga Yoga
| अर्जुन उवाच ये शास्त्रविधिमुत्सृज्य यजन्ते श्रद्धयाऽन्विताः। तेषां निष्ठा तु का कृष्ण सत्त्वमाहो रजस्तमः।।17.1।। | అర్జున ఉవాచ యే శాస్త్రవిధిముత్సృజ్య యజంతే శ్రద్ధయాన్వితాః । తేషాం నిష్ఠా తు కా కృష్ణ సత్త్వమాహో రజస్తమః।।17.1।। |
| अर्जुन बोले — हे कृष्ण ! जो मनुष्य शास्त्र-विधिका त्याग करके श्रद्धापूर्वक देवता आदिका पूजन करते हैं, उनकी निष्ठा फिर कौन-सी है? सात्त्विकी है अथवा राजसी-तामसी? | అర్జునుడు అడిగాడు: ఓ కృష్ణా! శాస్త్ర నియమాలను పక్కన బెట్టినప్పటికీ, ఎంతో శ్రద్ధతో పూజించేవారి స్థానము లేదా స్థితి ఏమిటి? వారి శ్రద్ధ సాత్త్వికమా, రాజసమా లేక తామసమా? |
arjuna uvācha
Arjuna said:
ye śhāstra-vidhim utsṛijya yajante śhraddhayānvitāḥ
teṣhāṁ niṣhṭhā tu kā kṛiṣhṇa sattvam āho rajas tamaḥ।17.1।।
O Krishna, what is the state of faith of those who disregard the scriptural rules yet perform worship with deep faith? Is it situated in goodness ($Sattva$), passion ($Rajas$), or ignorance ($Tamas$)?”
| श्री भगवानुवाच त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा। सात्त्विकी राजसी चैव तामसी चेति तां श्रृणु।।17.2।। | అర్జున ఉవాచ త్రివిధా భవతి శ్రద్ధా దేహినాం సా స్వభావజా । సాత్త్వికీ రాజసీ చైవ తామసీ చేతి తాం శృణు ।।17.2।। |
| श्री भगवान् ने कहा — देहधारियों (मनुष्यों) की वह स्वाभाविक (ज्ञानरहित) श्रद्धा तीन प्रकार की – सात्त्विक, राजसिक और तामसिक – होती हैं, उसे तुम मुझसे सुनो। | శ్రీ భగవానుడు చెప్పెను: దేహధారులైన జీవుల శ్రద్ధ వారి వారి స్వభావం (పూర్వ సంస్కారాల) నుండి పుట్టి మూడు రకాలుగా ఉంటుంది—అది సాత్త్వికము, రాజసము మరియు తామసము. దాని గురించి నా నుండి విను. |
śhrī-bhagavān uvācha
Lord Krishna said: The faith of embodied beings is of three kinds, arising naturally according to their inherent nature—it is either in goodness (Sāttvikī), in passion (Rājasī), or in ignorance (Tāmasī). Now hear about this from Me
tri-vidhā bhavati śhraddhā dehināṁ sā svabhāva-jā
sāttvikī rājasī chaiva tāmasī cheti tāṁ śhṛiṇu ।17.2।।
| सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत। श्रद्धामयोऽयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः।।17.3।। | సత్త్వానురూపా సర్వస్య శ్రద్ధా భవతి భారత । శ్రద్ధామయోఽయం పురుషో యో యఛ్చ్రద్ధః స ఏవ సః।।17.3।। |
| सभी मनुष्योंकी श्रद्धा अन्तःकरणके अनुरूप होती है। यह मनुष्य श्रद्धामय है। इसलिये जो जैसी श्रद्धावाला है, वही उसका स्वरूप है अर्थात् वही उसकी निष्ठा ( स्थिति )है | | ఓ అర్జునా! ప్రతి ఒక్కరి శ్రద్ధ వారి వారి అంతఃకరణ (మనస్సు) స్వభావాన్ని బట్టి ఉంటుంది. మనిషి తన శ్రద్ధ యొక్క స్వరూపమే; ఎవరి శ్రద్ధ ఎటువంటిదో, వారు అటువంటివారే అవుతారు. |
sattvānurūpā sarvasya śhraddhā bhavati bhārata
O descendant of Bharata, the faith of every person is in accordance with the constitution of their mind. A person is made of their faith; whatever a person’s faith is, that indeed they are.
śhraddhā-mayo ‘yaṁ puruṣho yo yach-chhraddhaḥ sa eva saḥ।17.3।।
| यजन्ते सात्त्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः। प्रेतान्भूतगणांश्चान्ये यजन्ते तामसा जनाः।।17.4।। | యజంతే సాత్త్వికా దేవాన్ యక్షరక్షాంసి రాజసాః । ప్రేతాన్ భూతగణాంశ్చాన్యే యజంతే తామసా జనాః।।17.4।। |
| सात्त्विक मनुष्य देवताओंका पूजन करते हैं, राजस मनुष्य यक्षों और राक्षसोंका और दूसरे जो तामस मनुष्य हैं, वे प्रेतों और भूतगणोंका पूजन करते हैं। | సాత్త్విక గుణం ఉన్నవారు దేవతలను పూజిస్తారు; రాజస గుణం ఉన్నవారు యక్షులను, రాక్షసులను పూజిస్తారు; ఇక తామస గుణం ఉన్నవారు ప్రేతాలను, భూతగణాలను (క్షుద్ర శక్తులను) పూజిస్తారు. |
yajante sāttvikā devān yakṣha-rakṣhānsi rājasāḥ
People in the mode of goodness (Sāttvika) worship the demigods; those in the mode of passion (Rājasika) worship the Yakshas and Rakshasas; and others who are in the mode of ignorance (Tāmasika) worship ghosts and lower spirits.
pretān bhūta-gaṇānśh chānye yajante tāmasā janāḥ।17.4।।
| अशास्त्रविहितं घोरं तप्यन्ते ये तपो जनाः। दम्भाहङ्कारसंयुक्ताः कामरागबलान्विताः।।17.5।। | అశాస్త్రవిహితం ఘోరం తప్యంతే యే తపో జనాః । దంభాహంకారసంయుక్తాః కామరాగబలాన్వితాః।।17.5।। |
| जो लोग शास्त्रविधि से रहित घोर तप करते हैं तथा दम्भ, अहंकार, काम और राग से भी युक्त होते हैं।… | ఎవరైతే శాస్త్ర విరుద్ధమైన, భయంకరమైన తపస్సులను ఆచరిస్తారో- దంభము, అహంకారములతో కూడి, కామ-రాగాల శక్తితో ప్రేరేపించబడి ఉంటారో… |
aśhāstra-vihitaṁ ghoraṁ tapyante ye tapo janāḥ
Those people who perform severe and unsanctioned austerities not enjoined by the scriptures—motivated by hypocrisy, egoism, and impelled by the force of desire and attachment…” (The thought continues into verse 17.6)
dambhāhankāra-sanyuktāḥ kāma-rāga-balānvitāḥ।17.5।।
| कर्षयन्तः शरीरस्थं भूतग्राममचेतसः। मां चैवान्तःशरीरस्थं तान्विद्ध्यासुरनिश्चयान्।।17.6।। | కర్షయంతః శరీరస్థం భూతగ్రామమచేతసః । మాం చైవాంతఃశరీరస్థం తాన్ విద్ధ్యాసురనిశ్చయాన్।।17.6।। |
| और शरीरस्थ भूतसमुदाय को तथा मुझ अन्तर्यामी को भी कृश करने वाले अर्थात् कष्ट पहुँचाने वाले जो अविवेकी लोग हैं, उन्हें तुम आसुरी निश्चय वाले जानो | | వివేకహీనులైన ఆ జనులు తమ శరీరంలోని పంచభూతాలను హింసిస్తూ, అదే శరీరంలో అంతర్యామిగా ఉన్న నన్ను కూడా కష్టపెడతారు. అటువంటి వారిని అసుర నిశ్చయం (రాక్షస స్వభావం) గలవారిగా తెలుసుకో. |
karṣhayantaḥ śharīra-sthaṁ bhūta-grāmam achetasaḥ
who, senseless and undiscerning, torment the physical elements of the body and also Me, who dwells within that very body—know them to be of demonic nature.
māṁ chaivāntaḥ śharīra-sthaṁ tān viddhy āsura-niśhchayān।17.6।।
| आहारस्त्वपि सर्वस्य त्रिविधो भवति प्रियः। यज्ञस्तपस्तथा दानं तेषां भेदमिमं श्रृणु।।17.7।। | ఆహారస్త్వపి సర్వస్య త్రివిధో భవతి ప్రియః । యజ్ఞస్తపస్తథా దానం తేషాం భేదమిమం శృణు।।17.7।। |
| आहार भी सबको तीन प्रकारका प्रिय होता है और वैसे ही यज्ञ, दान और तप भी तीन प्रकारके होते हैं अर्थात् शास्त्रीय कर्मोंमें भी तीन प्रकारकी रुचि होती है, तू उनके इस भेदको सुन। | ప్రతి ఒక్కరికీ ఇష్టమయ్యే ఆహారం కూడా మూడు రకాలుగా ఉంటుంది. అలాగే యజ్ఞము, తపస్సు మరియు దానము కూడా మూడు రకాలుగా ఉంటాయి. వాటి మధ్య ఉన్న తేడాను ఇప్పుడు నా నుండి విను. |
āhāras tv api sarvasya tri-vidho bhavati priyaḥ
Even the food that people like to eat is of three different kinds. The same is true for worship, penance, and charity. Now listen to how these are divided.
yajñas tapas tathā dānaṁ teṣhāṁ bhedam imaṁ śhṛiṇu।17.7।।
| आयुःसत्त्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धनाः। रस्याः स्निग्धाः स्थिरा हृद्या आहाराः सात्त्विकप्रियाः।।17.8।। | ఆయుఃసత్త్వబలారోగ్యసుఖప్రీతివివర్ధనాః । రస్యాః స్నిగ్ధాః స్థిరా హృద్యా ఆహారాః సాత్త్వికప్రియాః।।17.8।। |
| आयु, सत्त्वगुण, बल, आरोग्य, सुख और प्रसन्नता बढ़ानेवाले, स्थिर रहनेवाले, हृदयको शक्ति देनेवाले, रसयुक्त तथा चिकने — ऐसे आहार अर्थात् भोजन करनेके पदार्थ सात्त्विक मनुष्यको प्रिय होते हैं। | ఆయువును, బుద్ధి బలాన్ని, శారీరక దార్ఢ్యాన్ని, ఆరోగ్యాన్ని, సుఖాన్ని, ఆనందాన్ని పెంపొందించేవి—రసవంతంగా, పోషకాలతో, స్థిరమైన శక్తినిస్తూ, హృదయానికి హాయినిచ్చే ఆహారాలు సాత్త్విక గుణం గలవారికి ప్రియమైనవి. |
āyuḥ-sattva-balārogya-sukha-prīti-vivardhanāḥ
Foods that increase life span, purity of mind, strength, health, happiness, and joy—and which are juicy, wholesome, nourishing, and pleasing to the heart—are liked by people in the mode of goodness (Sāttvika).
rasyāḥ snigdhāḥ sthirā hṛidyā āhārāḥ sāttvika-priyāḥ।।17.8।।
| कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः। आहारा राजसस्येष्टा दुःखशोकामयप्रदाः।।17.9।। | కట్వమ్లలవణాత్యుష్ణతీక్ష్ణరూక్షవిదాహినః । ఆహారా రాజసస్యేష్టా దుఃఖశోకామయప్రదాః।।17.9।। |
| अति कड़वे, खट्टे, लवणयुक्त, अति उष्ण, तीक्ष्ण (तीखे, मिर्च युक्त), रूखे. दाहकारक, दु:ख, शोक और रोग उत्पन्न कारक भोज्य पदार्थ राजस पुरुष को प्रिय होते हैं। | అతి చేదు, అతి పులుపు, అతి ఉప్పు, మిక్కిలి వేడి, కారం, పొడిగా ఉండేవి మరియు కడుపులో మంట పుట్టించే ఆహారాలు రాజస గుణం ఉన్నవారికి ఇష్టమైనవి. ఇవి దుఃఖాన్ని, అశాంతిని, వ్యాధులను కలిగిస్తాయి. |
kaṭv-amla-lavaṇāty-uṣhṇa- tīkṣhṇa-rūkṣha-vidāhinaḥ
Foods that are too bitter, too sour, too salty, extremely hot, harsh, dry, and burning are liked by people in the mode of passion (Rājasika). Such foods cause pain, misery, and disease.
āhārā rājasasyeṣhṭā duḥkha-śhokāmaya-pradāḥ।।17.9।।
| यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं च यत्। उच्छिष्टमपि चामेध्यं भोजनं तामसप्रियम्।।17.10।। | యాతయామం గతరసం పూతి పర్యుషితం చ యత్ । ఉచ్ఛిష్టమపి చామేధ్యం భోజనం తామసప్రియమ్।।17.10।। |
| ऐसे भोज्य पदार्थ जिन्हें पकाये हुए एक याम (तीन घंटे) से अधिक की अवधि हो गयी हो, रसरहित, दुर्गन्धित, बासी और उच्छिष्ट है तथा जो महान् अपवित्र भी है, वह तामस मनुष्यको प्रिय होता है। | చాలా సేపటి క్రితం వండిన ఆహారము, సారం లేనిది, దుర్వాసన వస్తున్నది, పాడైపోయినది, ఎంగిలి చేసినది మరియు అపవిత్రమైన ఆహారము తామస గుణం ఉన్నవారికి ఇష్టమైనది. |
yāta-yāmaṁ gata-rasaṁ pūti paryuṣhitaṁ cha yat
Food that is cooked long before eating, lost its taste, foul-smelling, stale, leftovers, and unclean is liked by people in the mode of ignorance (Tāmasika).
uchchhiṣhṭam api chāmedhyaṁ bhojanaṁ tāmasa-priyam।।17.10।।
| अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते। यष्टव्यमेवेति मनः समाधाय स सात्त्विकः।।17.11।। | అఫలాకాంక్షిభిర్యజ్ఞో విధిదృష్టో య ఇజ్యతే । యష్టవ్యమేవేతి మనః సమాధాయ స సాత్త్వికః।।17.11।। |
| जो यज्ञ शास्त्रविधि से नियन्त्रित किया हुआ तथा जिसे “यह मेरा कर्तव्य है” ऐसा मन का समाधान (निश्चय) कर फल की आकांक्षा नहीं रखने वाले लोगों के द्वारा किया जाता है, वह यज्ञ सात्त्विक है। | ఎటువంటి ప్రతిఫలాన్ని ఆశించకుండా, శాస్త్ర నియమాలకు అనుగుణంగా, ‘ఈ యజ్ఞము చేయడం నా కర్తవ్యం’ అనే దృఢమైన మనస్సుతో చేసే పూజ లేదా యజ్ఞము సాత్త్వికమైనది. |
aphalākāṅkṣhibhir yajño vidhi-driṣhṭo ya ijyate
Worship or sacrifice that is performed according to scriptural guidelines, by people who desire no personal reward, and with a firm mind that believes ‘it is my duty to perform it,’ is in the mode of goodness (Sāttvika).
yaṣhṭavyameveti manaḥ samādhāya sa sāttvikaḥ।।17.11।।
| अभिसंधाय तु फलं दम्भार्थमपि चैव यत्। इज्यते भरतश्रेष्ठ तं यज्ञं विद्धि राजसम्।।17.12।। | అభిసంధాయ తు ఫలం దంభార్థమపి చైవ యత్ । ఇజ్యతే భరతశ్రేష్ఠ తం యజ్ఞం విద్ధి రాజసమ్।।17.12।। |
| परन्तु हे भरतश्रेष्ठ अर्जुन ! जो यज्ञ फलकी इच्छाको लेकर अथवा दम्भ-(दिखावटीपन-) के लिये भी किया जाता है, उसको तुम राजस समझो। |
abhisandhāya tu phalaṁ dambhārtham api chaiva yat
O best of the Bharatas, know that worship performed with the desire for material rewards, or simply for show and pride, know that as passion (Rājasika).
ijyate bharata-śhreṣhṭha taṁ yajñaṁ viddhi rājasam।।17.12।।
| विधिहीनमसृष्टान्नं मन्त्रहीनमदक्षिणम्। श्रद्धाविरहितं यज्ञं तामसं परिचक्षते।।17.13।। | విధిహీనమసృష్టాన్నం మంత్రహీనమదక్షిణమ్ । శ్రద్ధావిరహితం యజ్ఞం తామసం పరిచక్షతే।।17.13।। |
| शास्त्रविधिसे हीन, अन्न-दानसे रहित, बिना मन्त्रोंके, बिना दक्षिणाके और बिना श्रद्धाके किये जानेवाले यज्ञको तामस यज्ञ कहते हैं। | శాస్త్ర విధులను పట్టించుకోకుండా అన్నదానం చేయకుండా, మంత్రోచ్ఛారణ లేకుండా, దక్షిణ ఇవ్వకుండా, మరియు ఎటువంటి శ్రద్ధాభక్తులు లేకుండా చేసే పూజ/యజ్ఞము తామసమైనదిగా చెప్పబడుతుంది. |
vidhi-hīnam asṛiṣhṭānnaṁ mantra-hīnam adakṣhiṇam
Worship that ignores sacred rules, distributes no food, lacks proper mantras, offers no respects or honor, and is done without any faith, is said to be ignorance (Tāmasika).
śhraddhā-virahitaṁ yajñaṁ tāmasaṁ parichakṣhate।।17.13।।
| देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम्। ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते।।17.14।। | దేవద్విజగురుప్రాజ్ఞపూజనం శౌచమార్జవమ్ । బ్రహ్మచర్యమహింసా చ శారీరం తప ఉచ్యతే।।17.14।। |
| देव, द्विज (ब्राह्मण), गुरु और ज्ञानी जनों का पूजन, शौच, आर्जव (सरलता), ब्रह्मचर्य और अहिंसा, यह शरीर संबंधी तप कहा जाता है। | భగవంతుడిని, జ్ఞానులను, గురువులను, పెద్దలను పూజించడం; శుభ్రతను, నైతికమైన ప్రవర్తన, బ్రహ్మచర్యమ్ (ఇంద్రియ నిగ్రహము) మరియు అహింసను పాటించడం—దీనిని శరీరానికి సంబంధించిన తపస్సు (శారీరక తపస్సు) అంటారు. |
deva-dwija-guru-prājña- pūjanaṁ śhaucham ārjavam
Showing respect to the Supreme, the wise, spiritual teachers, and elders; maintaining personal cleanliness, Sincerity, self-control, and non-violence this is called discipline (Tapas) of the body.
brahmacharyam ahinsā cha śhārīraṁ tapa uchyate।।17.14।।
| अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत्। स्वाध्यायाभ्यसनं चैव वाङ्मयं तप उच्यते।।17.15।। | అనుద్వేగకరం వాక్యం సత్యం ప్రియహితం చ యత్ । స్వాధ్యాయాభ్యసనం చైవ వాజ్ఞ్మయం తప ఉచ్యతే।।17.15।। |
| जो वाक्य (भाषण) उद्वेग उत्पन्न करने वाला नहीं है, जो प्रिय, हितकारक और सत्य है तथा स्वाध्यायअभ्यास वाङ्मय (वाणी का) तप कहलाता है। | ఎవరి మనస్సునూ బాధించనివి, సత్యమైనవి, వినడానికి ఇంపుగా ఉండేవి మరియు మేలు కలిగించే మాటలను మాట్లాడటం, అలాగే స్వాధ్యాయ-అభ్యసనమ్ (శాస్త్రాల నిత్య అధ్యయనం మరియు స్వయం పరిశీలన ) దీనిని వాక్కుకు సంబంధించిన తపస్సు (వాఙ్మయ తపస్సు) అంటారు. |
anudvega-karaṁ vākyaṁ satyaṁ priya-hitaṁ cha yat
Words that cause no distress, and are truthful, pleasant, and beneficial—along with the regular practice of studying sacred scriptures are called the discipline (Tapas) of speech.
svādhyāyābhyasanaṁ chaiva vāṅ-mayaṁ tapa uchyate।।17.15।।
| मनःप्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः। भावसंशुद्धिरित्येतत्तपो मानसमुच्यते।।17.16।। | మనఃప్రసాదః సౌమ్యత్వం మౌనమాత్మవినిగ్రహః । భావసంశుద్ధిరిత్యేతత్ తపో మానసముచ్యతే।।17.16।। |
| मन की प्रसन्नता, सौम्यभाव, मौन आत्मसंयम और अन्त:करण की शुद्धि यह सब मानस तप कहलाता है।। | మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉండటం, సౌమ్యంగా ఉండటం, మౌనాన్ని పాటించడం, ఆత్మనిగ్రహాన్ని కలిగి ఉండటం మరియు భావపవిత్రతను కలిగి ఉండటం—దీనినే మానసిక తపస్సు అంటారు. |
manaḥ-prasādaḥ saumyatvaṁ maunam ātma-vinigrahaḥ
Peace of mind, gentleness, inner silence, self-control, and purity of intent this is called the Tapas (Austerity) of the mind.
bhāva-sanśhuddhir ity etat tapo mānasam uchyate।।17.16।।
| श्रद्धया परया तप्तं तपस्तत्ित्रविधं नरैः। अफलाकाङ्क्षिभिर्युक्तैः सात्त्विकं परिचक्षते।।17.17।। | శ్రద్ధయా పరయా తప్తం తపస్తత్ త్రివిధం నరైః । అఫలాకాంక్షిభిర్యుక్తైః సాత్త్వికం పరిచక్షతే।।17.17।। |
| परम श्रद्धासे युक्त फलेच्छारहित मनुष्योंके द्वारा तीन प्रकार-(शरीर, वाणी और मन-) का तप किया जाता है, उसको सात्त्विक कहते हैं। | ఏ విధమైన ఫలితాన్ని ఆశించకుండా, భగవచ్చింతన కలిగిన మనుషులు అత్యున్నతమైన శ్రద్ధతో ఆచరించే ఈ మూడు రకాలైన (శరీర, వాక్కు, మనస్సుల) తపస్సును సాత్త్విక తపస్సు అంటారు. |
śhraddhayā parayā taptaṁ tapas tat tri-vidhaṁ naraiḥ
When this three modes (Guṇas) – body, speech, and mind is practiced with supreme faith by devotion-focused people who seek no personal reward, it is called Sāttvika Tapas.
aphalākāṅkṣhibhir yuktaiḥ sāttvikaṁ parichakṣhate।।17.17।।
| सत्कारमानपूजार्थं तपो दम्भेन चैव यत्। क्रियते तदिह प्रोक्तं राजसं चलमध्रुवम्।।17.18।। | సత్కారమానపూజార్థం తపో దంభేన చైవ యత్ । క్రియతే తదిహ ప్రోక్తం రాజసం చలమధ్రువమ్।।17.18।। |
| जो तप सत्कार, मान और पूजाके लिये तथा दिखानेके भावसे किया जाता है, वह इस लोकमें अनिश्चित और नाशवान् फल देनेवाला तप राजस कहा गया है। | సన్మానాలు, గౌరవాలు, ప్రశంసలు పొందడం కోసం మరియు గొప్పలు చెప్పుకోవడానికి డాంబికంతో చేసే తపస్సును ‘రాజస తపస్సు’ అంటారు. దీని వల్ల కలిగే ఫలితం చంచలమైనది మరియు అశాశ్వతమైనది. |
satkāra-māna-pūjārthaṁ tapo dambhena chaiva yat
The Austerity that is practiced to gain respect, honor, and praise, or performed with pride and for show, is said to be Rājasika. It yields only temporary and uncertain results.
kriyate tad iha proktaṁ rājasaṁ chalam adhruvam।।17.18।।
| मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः। परस्योत्सादनार्थं वा तत्तामसमुदाहृतम्।।17.19।। | మూఢగ్రాహేణాత్మనో యత్పీడయా క్రియతే తపః। పరస్యోత్సాదనార్థం వా తత్తామసముదాహృతమ్।।17.19।। |
| जो तप मूढ़तापूर्वक हठसे अपनेको पीड़ा देकर अथवा दूसरोंको कष्ट देनेके लिये किया जाता है, वह तप तामस कहा गया है। | విచక్షణ లేని అజ్ఞానంతో శరీరాన్ని హింసించుకుంటూ చేసే తపస్సు, లేదా ఇతరులకు కీడు/నాశనం కలిగించే ఉద్దేశంతో చేసే తపస్సును ‘తామస తపస్సు’ అని అంటారు. |
mūḍha-grāheṇātmano yat pīḍayā kriyate tapaḥ
penance practiced out of foolish foolishness, by torturing oneself, or to bring harm and destruction to others, is declared as (Tāmasika).
parasyotsādanārthaṁ vā tat tāmasam udāhṛitam।।17.19।।
| दातव्यमिति यद्दानं दीयतेऽनुपकारिणे। देशे काले च पात्रे च तद्दानं सात्त्विकं स्मृतम्।।17.20।। | దాతవ్యమితి యద్దానం దీయతేఽనుపకారిణే । దేశే కాలే చ పాత్రే చ తద్దానం సాత్త్వికం స్మృతమ్।।17.20।। |
| दान देना ही कर्तव्य है, इस भाव से जो दान योग्य देश, काल को देखकर ऐसे (योग्य) पात्र (व्यक्ति) को दिया जाता है, जिससे प्रत्युपकार की अपेक्षा नहीं होती है, वह दान सात्त्विक माना गया है। | ఎటువంటి ప్రత్యుపకారాన్ని ఆశించకుండా, దానం చేయడం నా కర్తవ్యము అనే పవిత్రమైన భావంతో, సరైన ప్రదేశంలో, సరైన సమయంలో, యోగ్యుడైన వ్యక్తికి ఇచ్చే దానాన్ని సాత్త్విక (ఉత్తమ/పవిత్ర) దానము అంటారు. |
dātavyam iti yad dānaṁ dīyate ‘nupakāriṇe
Charity given purely out of duty, with no expectation of anything in return, at the right place, at the right time, and to a deserving recipient, is known as virtuous charity (Sāttvika Dānam).
deśhe kāle cha pātre cha tad dānaṁ sāttvikaṁ smṛitam।।17.20।।
| यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः। दीयते च परिक्लिष्टं तद्दानं राजसं स्मृतम्।।17.21।। | యత్తు ప్రత్యుపకారార్థం ఫలముద్దిశ్య వా పునః । దీయతే చ పరిక్లిష్టం తద్దానం రాజసం స్మృతమ్।।17.21।। |
| और जो दान क्लेशपूर्वक तथा प्रत्युपकार के उद्देश्य से अथवा फल की कामना रखकर दिया जाता हैं, वह दान राजस माना गया है। | తిరిగి ఏదేని ఉపకారాన్ని ఆశించి గానీ, ఏదైనా లాభాన్ని లేదా ఫలితాన్ని మనస్సులో ఉంచుకొని గానీ, బాధపడుతూ ఇచ్చే దానాన్ని రాజస (స్వార్థపూరిత) దానము అంటారు. |
yat tu pratyupakārārthaṁ phalam uddiśhya vā punaḥ
Charity given reluctantly, with a heavy heart (the giver feels pain or regret when letting go of their wealth or resources), or with the expectation of a return favor or a future reward, is known as self-serving charity (Rājasika Dānam).
dīyate cha parikliṣhṭaṁ tad dānaṁ rājasaṁ smṛitam।।17.21।।
| अदेशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते। असत्कृतमवज्ञातं तत्तामसमुदाहृतम्।।17.22।। | అదేశకాలే యద్దానమపాత్రేభ్యశ్చ దీయతే । అసత్కృతమవజ్ఞాతం తత్తామసముదాహృతమ్।।17.22।। |
| जो दान बिना सत्कारके तथा अवज्ञापूर्वक अयोग्य देश और कालमें कुपात्रको दिया जाता है, वह दान तामस कहा गया है। | సరైన సమయం మరియు ప్రదేశం చూసుకోకుండా, అర్హత లేని వారికి ఇచ్చే దానాన్ని; అలాగే ఎదుటివారిని అవమానిస్తూ, తిరస్కారభావంతో ఇచ్చే దానాన్ని తామస దానము అంటారు. |
adeśha-kāle yad dānam apātrebhyaśh cha dīyate
Charity given at an inappropriate place and time, to an undeserving recipient, or offered disrespectfully and with contempt, is known as misguided charity (Tāmasika Dānam).
asat-kṛitam avajñātaṁ tat tāmasam udāhṛitam।।17.22।।
| ॐ तत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृतः। ब्राह्मणास्तेन वेदाश्च यज्ञाश्च विहिताः पुरा।।17.23।। | ఓం తత్సదితి నిర్దేశో బ్రహ్మణస్త్రివిధః స్మృతః । బ్రాహ్మణాస్తేన వేదాశ్చ యజ్ఞాశ్చ విహితాః పురా।।17.23।। |
| ऊँ, तत् और सत् — इन तीनों नामोंसे जिस परमात्माका निर्देश किया गया है, उसी परमात्माने सृष्टिके आदिमें वेदों, ब्राह्मणों और यज्ञोंकी रचना की है। | ఓం తత్ సత్’ అనే ఈ మూడు శబ్దాలు పరబ్రహ్మాన్ని సూచించే పవిత్రమైన నామాలు. సృష్టి ఆరంభంలో ఈ త్రివిధ నామాల ద్వారానే వేదాలు, సాధకులు మరియు యజ్ఞకార్యాలు రూపొందించబడ్డాయి. |
oṁ tat sad iti nirdeśho brahmaṇas tri-vidhaḥ smṛitaḥ
OM TAT SAT’ is declared as the threefold symbolic designation of the Supreme Ultimate Reality (Brahman). In ancient times, spiritual seekers, sacred wisdom, and acts of selfless worship were all ordained through this sacred expression.
brāhmaṇās tena vedāśh cha yajñāśh cha vihitāḥ purā।।17.23।।
| तस्मादोमित्युदाहृत्य यज्ञदानतपःक्रियाः। प्रवर्तन्ते विधानोक्ताः सततं ब्रह्मवादिनाम्।।17.24।। | తస్మాద్ ఓం ఇత్యుదాహృత్య యజ్ఞదానతపఃక్రియాః । ప్రవర్తంతే విధానోక్తాః సతతం బ్రహ్మవాదినామ్।।17.24।। |
| इसलिये वैदिक सिद्धान्तोंको माननेवाले पुरुषोंकी शास्त्रविधिसे नियत यज्ञ, दान और तपरूप क्रियाएँ सदा ‘ऊँ‘ इस परमात्माके नामका उच्चारण करके ही आरम्भ होती हैं। | అందువల్లనే, ఆధ్యాత్మిక సాధకులు శాస్త్రోక్తంగా విధింపబడిన యజ్ఞ, దాన, తపో రూపకార్యాలను ప్రారంభించేటప్పుడు ఎల్లప్పుడూ ‘ఓం’ అనే పవిత్ర నామాన్ని ఉచ్చరించి ప్రారంభిస్తారు. |
tasmād oṁ ity udāhṛitya yajña-dāna-tapaḥ-kriyāḥ
Therefore, spiritual seekers and knowers of Truth always chant ‘OM’ before beginning prescribed acts of worship, charity, and self-mastery.
pravartante vidhānoktāḥ satataṁ brahma-vādinām।।17.24।।
| तदित्यनभिसन्धाय फलं यज्ञतपःक्रियाः। दानक्रियाश्च विविधाः क्रियन्ते मोक्षकाङ्क्षिभि:।।17.25।। | తదిత్యనభిసంధాయ ఫలం యఙ్ఞతపఃక్రియాః । దానక్రియాశ్చ వివిధాః క్రియంతే మోక్షకాంక్షిభిః।।17.25।। |
| ‘तत्’ शब्द का उच्चारण कर, फल की इच्छा नहीं रखते हुए, मुमुक्षुजन (मुक्ति चाहनेवाले) यज्ञ, तप, दान आदि विविध कर्म करते हैं | మోక్షాన్ని ఆకాంక్షించే సాధకులు ఫలితంపై ఎటువంటి ఆశా లేకుండా, ‘అదంతా ఆ పరమాత్మదే’ (‘తత్’) అనే నిష్కామ భావంతో రకరకాల యజ్ఞ, తపస్, దాన కార్యాలను ఆచరిస్తారు. |
tad ity anabhisandhāya phalaṁ yajña-tapaḥ-kriyāḥ
Uttering ‘TAT’ (meaning ‘All belongs to That Supreme Being’), seekers of ultimate liberation perform various acts of worship, charity, and self-mastery without desiring any personal reward.
dāna-kriyāśh cha vividhāḥ kriyante mokṣha-kāṅkṣhibhiḥ।।17.25।।
| सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रयुज्यते। प्रशस्ते कर्मणि तथा सच्छब्दः पार्थ युज्यते।।17.26।। | సద్భావే సాధుభావే చ సదిత్యేతత్ప్రయుజ్యతే । ప్రశస్తే కర్మణి తథా సఛ్చబ్దః పార్థ యుజ్యతే।।17.26।। |
| हे पार्थ ! सत्य भाव व साधुभाव में ‘सत्’ शब्द का प्रयोग किया जाता है, और प्रशस्त (श्रेष्ठ, शुभ) कर्म में ‘सत्’ शब्द प्रयुक्त होता है। | ఓ అర్జునా! ‘సత్’ అనే పవిత్ర శబ్దము సత్యానికి మరియు సద్భావానికి సంకేతంగా వాడబడుతుంది. అలాగే పవిత్రమైన, మంగళకరమైన సత్కార్యాలను వర్ణించడానికి కూడా ‘సత్’ అనే శబ్దాన్ని ఉపయోగిస్తారు. |
sad-bhāve sādhu-bhāve cha sad ity etat prayujyate
The word ‘SAT’ is used to indicate eternal truth and ultimate goodness. Likewise, O Arjuna, the word ‘Sat’ is applied to describe noble, auspicious, and righteous actions.
praśhaste karmaṇi tathā sach-chhabdaḥ pārtha yujyate।।17.26।।
| यज्ञे तपसि दाने च स्थितिः सदिति चोच्यते। कर्म चैव तदर्थीयं सदित्येवाभिधीयते।।17.27।। | యజ్ఞే తపసి దానే చ స్థితిః సదితి చోచ్యతే । కర్మ చైవ తదర్థీయం సదిత్యేవాభిధీయతే।।17.27।। |
| यज्ञ, तप और दानरूप क्रियामें जो स्थिति (निष्ठा) है, वह भी ‘सत्’ — ऐसे कही जाती है और उस परमात्माके निमित्त किया जानेवाला कर्म भी ‘सत्’ कहा जाता है। | యజ్ఞ, తపస్, దాన కార్యాల యందు నిశ్చలమైన నిష్ఠ కలిగి ఉండటాన్ని ‘సత్’ అంటారు. అలాగే ఆ పరమాత్మ ప్రీత్యర్థమై చేసే ప్రతి కార్యాన్ని కూడా ‘సత్’ అని పిలుస్తారు. |
yajñe tapasi dāne cha sthitiḥ sad iti chochyate
Steadfast commitment to worship (Yajña), self-mastery (Tapas), and charity (Dānam) is also called ‘SAT’. Likewise, any action performed directly for the sake of the Supreme is designated as ‘SAT’.
karma chaiva tad-arthīyaṁ sad ity evābhidhīyate।।17.27।।
| अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत्। असदित्युच्यते पार्थ न च तत्प्रेत्य नो इह।।17.28।। | అశ్రద్ధయా హుతం దత్తం తపస్తప్తం కృతం చ యత్ । అసదిత్యుచ్యతే పార్థ న చ తత్ప్రేత్య నో ఇహ।।17.28।। |
| हे पार्थ ! जो यज्ञ, दान, तप और कर्म अश्रद्धापूर्वक किया जाता है, वह ‘असत्’ कहा जाता है; वह न इस लोक में (इह) और न मरण के पश्चात् (उस लोक में) लाभदायक होता है। | ఓ అర్జునా! శ్రద్ధ లేకుండా చేసే యజ్ఞమైనా, ఇచ్చే దానమైనా, ఆచరించే తపస్సైనా లేదా మరేదైనా కార్యమైనా సరే… దానంతటినీ ‘అసత్’ (వ్యర్థమైనది) అంటారు. అది ఈ జన్మలోగానీ, పరలోకంలోగానీ ఎటువంటి ప్రయోజనాన్ని ఇవ్వదు. |
aśhraddhayā hutaṁ dattaṁ tapas taptaṁ kṛitaṁ cha yat
Whatever sacrifice is offered, charity given, self-mastery practiced, or action performed Devoid of Conviction is declared as ‘ASAT’ (empty and void of truth), O Arjuna. It brings no value either in this life or in the hereafter.
asad ity uchyate pārtha na cha tat pretya no iha।।17.28।।
ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे श्रद्धात्रयविभागयोगो नाम सप्तदशोऽध्यायः॥
ఓం తత్సదితి శ్రీమద్భగవద్గీతాసూపనిషత్సు బ్రహ్మవిద్యాయాం యోగశాస్త్రే శ్రీకృష్ణార్జున సంవాదే శ్రద్ధాత్రయవిభాగయోగో నామ సప్తదశోధ్యాయః॥
Om Tat Sat — Thus, in the Upanishads of the glorious Bhagavad Gita, the science of Brahmavidya, the scripture of Yoga, in the dialogue between Sri Krishna and Arjuna, ends the Seventeenth chapter entitled “The Yoga of the Threefold Division of Faith